21-e eeuwse vaardigheden nieuwe stijl vanuit één model, één tool

Ikbenikmodel Final
Één model én digitale tool voor inzicht in talent & vaardigheid

Elke leerling heeft talent, dat is ons uitgangspunt, in combinatie met vaardigheden. Dat betekent dat de vaardigheidstool inzicht geeft in talenten & vaardigheden van elke leerling en dat we daarmee geen oordeel geven in goed-of-fout: dat bestaat niet! De ene leerling is nu eenmaal creatiever in het bedenken van oplossingen dan de andere leerling.

Inzicht in talent & vaardigheid geeft ook gespreksstof voor de leerkracht met de leerling én met ouders/verzorgers.

Vrijheid binnen de ikbenik®-tool

De school, de leerkracht, de individuele leerling: allen hebben de vrijheid om te gaan met de tool wanneer hen het beste uitkomt. Er zit dus geen verplichting in volgorde van kern- en deelvaardigheden: doe vooral wat het beste lijkt. Je hoeft dus niet af te nemen, je kunt de tool inzetten! Dit kan klassikaal zijn, vaardigheden die gericht zijn in een bepaalde periode of de volledige keuzevrijheid van de leerling. Een school kan er zelfs voor kiezen om niet alle leerlingen alle deelvaardigheden inzichtelijk te laten maken. Er kunnen steeds individuele moverende keuzes worden gemaakt.

De tool is opgebouwd uit drie ‘bouw’-lagen: de onderbouw, de middenbouw en de bovenbouw. De onderbouw zijn de groepen 1-2-3, de middenbouw de groepen 4-5 en de bovenbouw de groep 6-7-8. De school heeft alle vrijheid hierin te schuiven; de drie ‘bouw’-lagen blijven echter onveranderd. (Voorbeeld: de onderbouw kan ook groepen 1-2-3-4 zijn of alleen groepen 3-4).

Voor de onderbouw is bewust gekozen om alleen de 5 kernvaardigheden aan te bieden en niet alle 14 deelvaardigheden. Met het aanbieden van alleen de 5 kernvaardigheden vormt dit een prima basis voor verdieping en continuering van de doorgaande lijn in de middenbouw en bovenbouw. Een leerkracht in de onderbouw kan door middel van observaties en/of gesprekken met de leerling samen de stellingen langslopen. De stellingen zijn in eenvoudig een begrijpelijke taal weergegeven en de vier mogelijkheden worden als smileys in de tool getoond. De leerling hoeft alleen maar op een smiley te klikken.

De leerkracht kan er ook voor kiezen om klassikaal de stellingen langs te lopen waarop elke leerling een reactie geeft door middel van het ‘smiley-vinken’.

De onderbouw bestaat uit de groepen 1-2-3. Dus drie jaar heeft een leerkracht de tijd om de 5 kernvaardigheden met leerlingen te doorlopen. Ook kan als school besloten worden om slechts één kernvaardigheid in de eerste drie schooljaren aan te bieden: de keus is aan de school.

Het invullen van een deelvaardigheid kan zo vaak als een leerling wil. Hypothetisch: een leerling heeft deelvaardigheid X ingevuld, en kijkt naar het overzicht. De leerling wil een jaar later opnieuw kijken hoe hij/zij zijn/haar talent & vaardigheid ontwikkeld heeft en gaat opnieuw de deelvaardigheid invullen. De leerling kan binnen de bouw zo vaak de deelvaardigheid invullen als hij/zij wil. De leerling kan niet naar een andere bouw om te kijken of in te vullen. Deze bouw is geblokkeerd.

Opbouw deelvaardigheden in doorgaande lijn

Alle kernvaardigheden (5) komen in de onderbouw terug. Alle deelvaardigheden (14) komen in de middenbouw en bovenbouw terug. Er is een doorgaande lijn m.b.t. de zwaarte van de stelling van de vaardigheden in de drie bouwen. We hebben voor de onderbouw de 14 deelvaardigheden teruggebracht tot 5 kernvaardigheden. 

Een voorbeeld:

  • Onderbouw: ik zet door
  • Middenbouw: ik zet door en als iets tegenzit, geef ik niet op
  • Bovenbouw: ik zet door en als iets tegenzit, geef ik niet op en ben opzoek naar (andere) oplossingen

Zo kan het voorkomen dat een leerling die in de middenbouw zit, de vaardigheid van de bovenbouw toepast: fantastisch!

Nog een voorbeeld:

  • Onderbouw: ik laat de ander uitpraten
  • Middenbouw: ik luister naar de ander
  • Bovenbouw: ik luister actief (ik knik, ik kijk de ander aan..), vat samen en stel vragen voor de duidelijkheid

Wanneer een leerling een stelling leest, heeft de leerling de keuze uit 4 opties;

  1. Ik vind het nog moeilijk
  2. Ik werk eraan en kan het bijna
  3. Ik kan het
  4. Ik doe het altijd

Een leerling vult de optie in die het best past.

De doorgaande lijn wordt óók bepaald door items. Alle stellingen hebben we gecategoriseerd in 5 items die in elke deelvaardigheid terugkomen.

De items zijn:

  1. Spelen of doelen of gedrag (afhankelijk van kern- of deelvaardigheid)
  2. Ik in mijn werkgroep(je)
  3. Materialen of informatie/praktische vaardigheid
  4. Taken & opdrachten of veiligheid
  5. Bewustzijn (beseffen): ik in de klas of sfeer: ik in de klas          

Er is tevens een onderscheid gemaakt in aantal stellingen:

  • Onderbouw: 3 stellingen bij de 5 kernvaardigheden
  • Middenbouw: 4 stellingen per item, per deelvaardigheid
  • Bovenbouw: 5 stellingen per item, per deelvaardigheid

In de handleiding wordt uitgebreid aandacht besteed aan het theoretische gedeelt en praktische werking.

Inspectie van het onderwijs (nieuwsbrief april 2021)

'....Basisvaardigheden heb je nodig om goed mee te kunnen doen in de maatschappij...sociale en maatschappelijke competenties (vaardigheden) behoort dan ook tot de maatschappelijke opgaven van het onderwijs. ... de inspectie heeft basisvaardigheden voor de komende jaren voor alle sectoren als speerpunt aangemerkt....'

ikbenik®-tool vrijblijvend proberen?
Vraag een gratis proeflicentie aan van de ikbenik® tool!

Al overtuigd? Vraag dan hier een licentie aan